Amsterdamse haven verduurzaamt met komst eerste waterstoftankstation

Leestijd 5 minuten

Waterstof belangrijke duurzame energiedrager voor de haven

Joey van Elswijk en Stefan Holthausen
Consultant Strategie & Innovatie Port of Amsterdam en CEO Holthausen Group

Leestijd: 5 min.

Port of Amsterdam heeft in 2019 samen met Holthausen Energy Points een overeenkomst gesloten voor de realisatie van het eerste waterstoftankstation in de Amsterdamse haven. De oplevering zal in de eerste helft van 2021 plaatsvinden. CEO Stefan Holthausen van Holthausen Group en Joey van Elswijk, Consultant Strategie & Innovatie van Port of Amsterdam, vertellen meer over het project en hoe dit bijdraagt aan verdere verduurzaming van de haven en omgeving.

‘Belangrijke rol voor Amsterdam op weg naar waterstofeconomie.’

“Het gebruik van waterstof past uitstekend in onze visie om de transitie te maken naar een volledig duurzame haven,” vertelt Joey. “Onze rol als havenbeheerder is om daarin de reeds aanwezige bedrijven optimaal te faciliteren maar ook om nieuwe, duurzame ondernemers, zoals Holthausen, hier te vestigen. Voor het waterstoftankstation hebben we een uitstekende plaats gevonden, centraal in de haven, aan de Australiëweg.
Waterstof gaat een belangrijke rol spelen in de transitie. We bereiden ons daarop voor met bijvoorbeeld de ontwikkeling van een fabriek bij Tata Steel voor waterstofproductie op industriële schaal, maar dat duurt nog een paar jaar. Om zo’n project te laten slagen moet je ook een afzetmarkt creëren, en daarin is Holthausen met het waterstoftankstation een belangrijke partner. Daar gaat nú al vraag voor waterstof ontstaan. Het tankstation gaat zeker helpen om bedrijven in de Amsterdamse havenregio kennis te laten maken met waterstof en meer ondernemers hiervoor warm te maken.”

Artist impression vooraanzicht waterstoftankstation

Groene waterstof

“We kijken daarbij vooral naar het gebruik van groene waterstof,” vult Stefan aan. “Deze wordt namelijk geproduceerd met groene stroom, zoals zonne- of windenergie, en is daarom volledig emissievrij, zowel tijdens de productie als tijdens gebruik. Voor het tankstation in de haven gaan we de waterstof ter plaatse produceren. Die is niet alleen bestemd voor lichte en zware voertuigen, maar ook voor bedrijven die waterstof als alternatieve brandstof kunnen gebruiken in industriële toepassingen. Daarom gaan we voor bedrijven ook waterstofcilinders afvullen. In de toekomst kun je daarvoor ook het huidige leidingnetwerk van aardgas gebruiken, maar zover is het nog niet. Een mooi voorbeeld van industriële toepassing is het bedrijf Chocolatemakers in de haven. Zij willen volledig duurzaam werken en vervoeren zelfs de cacaobonen via een zeilschip. Maar het branden van die cacaobonen gebeurt nog met aardgas en daarom stappen ze nu over op waterstof.”

Goede voorbeeld

Er moet natuurlijk wel vraag naar waterstof zijn om het tankstation rendabel te maken. Joey: “Daar speelt de gemeente Amsterdam ook een belangrijke rol in. Net als Port of Amsterdam wil ook de gemeente vooroplopen in verduurzaming van het verkeer en de mobiliteit in de stad. Naast geven van subsidie voor het waterstoftankstation maakt de gemeente ook een concreet begin door zes vuilniswagens in de binnenstad in te zetten die op waterstof rijden. We zijn ook bezig met de pilot H2Ships om ons directievaartuig in de haven op waterstof te laten varen. Dat is onderdeel van een EU Interreg-subsidie. Ook zijn de eerste waterstofauto’s voor Port of Amsterdam besteld. We moeten zelf uiteraard het goede voorbeeld geven.”

Voordelen

“Waterstof heeft veel voordelen,” zegt Stefan. “Een voertuig dat op waterstof rijdt is in feite een elektrische auto. Maar in plaats van een grote batterij te gebruiken die je moet opladen, gebruik je waterstof die via een brandstofcel in elektriciteit wordt omgezet. Die waterstof tank je in gasvorm bij het tankstation, net zoals LPG. Je bent binnen een paar minuten klaar en omdat waterstof veel meer energie vasthoudt dan een batterij heb je met veel minder volume een veel grotere actieradius. Een elektrische bestelwagen met een kleine batterij heeft een actieradius van pakweg tachtig kilometer, maar door een waterstofsysteem toe te voegen wordt dat zo’n vierhonderd kilometer. En omdat je geen grote, zware batterij nodig hebt, houd je veel meer nuttig laadvermogen over. Dat is met name voor bedrijfswagens belangrijk.
Omdat de technologie nog vrij nieuw is en op relatief kleine schaal wordt toegepast, is deze nog vrij kostbaar. Maar zodra schaalvergroting plaatsvindt, wordt het voordeliger. Daarom is het ook belangrijk dat de overheid dit stimuleert. Niet alleen via subsidies, maar ook door er zelf in te investeren, zoals de gemeente Amsterdam en Port of Amsterdam doen.”

Nederland waterstofland

“Ik verwacht dat waterstof niet alleen een belangrijk alternatief voor fossiele brandstof in het wegtransport gaat worden,” vervolgt Stefan. “We zien namelijk ook kansen om het in de scheep- en luchtvaart in te zetten. Maar er kan nog veel meer. Ik denk dat Nederland rond 2050 een waterstofland is. We hebben namelijk de infrastructuur al liggen, ons huidige gasleidingenstelsel kan relatief eenvoudig worden omgebouwd naar waterstof. En waterstof kan voor vele doeleinden worden toegepast. Niet alleen voor mobiliteit of in de industrie maar ook via waterstofketels bijvoorbeeld voor verwarming. Nederland heeft de beste papieren voor een waterstofeconomie en zowel waterstof als knowhow kan een belangrijk exportproduct en verdienmodel worden.”
Joey vult aan: “Wij zien waterstof als belangrijke duurzame energiedrager voor de haven, die zowel in productie, transport als opslag van energie een rol gaat spelen. Groene waterstof zal beschikbaar moeten zijn in de Amsterdamse havenregio, en met de komst van Holthausen Energy Points is daar een belangrijke eerste stap in gezet.”

Wat is groene waterstof?

Waterstof ontstaat door middel van elektrolyse – het samenbrengen van water en elektriciteit in een elektrochemisch proces – waarbij water wordt gesplitst in waterstof en zuurstof. Als in dit proces groene stroom wordt gebruikt, gebeurt dat CO₂-vrij en is er sprake van groene waterstof.
Groene waterstof kan vervolgens bijvoorbeeld worden gebruikt om een auto geheel emissievrij te laten rijden. In een brandstofcel in de auto vindt dan het omgekeerde proces plaats – de opgeslagen energie in waterstof komt dan vrij door de toevoeging van zuurstof, met als enig restproduct schoon condenswater.

 Port of Amsterdam

  24-04-2020

Onze thema’s

Sneller

Zie thema

Slimmer

Zie thema

Schoner

Zie thema